KUANGUKA KWA MTI WA SIMOTWET KERICH0 KUAAMSHA MASWALI KATIKA JAMII YA KIPSIGIS

Wakazi wa mji wa Kericho nchini Kenya wamejikuta wakijadili tukio lisilo la kawaida baada ya mti mkubwa na wa kihistoria unaojulikana kama Simotwet, unaokadiriwa kuwa na umri wa zaidi ya miaka 90, kuanguka katikati ya mji huo siku chache kabla ya mazishi ya aliyekuwa Mbunge wa eneo hilo, Johana Ng'eno.

Tukio hilo limetokea wakati jamii ikiendelea na maandalizi ya mazishi ya kiongozi huyo wa zamani wa kisiasa, jambo ambalo limeibua hisia na tafsiri mbalimbali miongoni mwa wakazi wa jamii ya Kipsigis kuhusu iwapo ni tukio la kawaida la kiasili au lina ujumbe wa kiishara.

Baadhi ya wakazi wamehusisha tukio hilo na tukio jingine lililotokea siku chache zilizopita ambapo helikopta iliyotumika na marehemu Ng'eno iling’oa mti mwingine katika eneo la Nandi, jambo ambalo limezidisha mijadala kuhusu matukio hayo mawili yanayofanana kwa wakati wake.

Katika tamaduni nyingi za Kiafrika, kuanguka au kung’olewa kwa miti mikubwa mara nyingi huchukuliwa kuwa na maana ya kiishara. Watafiti wa tamaduni wanasema matukio kama hayo wakati mwingine hutafsiriwa kama ishara ya mabadiliko katika jamii, mwanzo wa enzi mpya au ujumbe unaodhaniwa kutoka kwa wahenga.

Kwa jamii ya Kipsigis, mti wa Simotwet una umuhimu wa kipekee kihistoria na kitamaduni.Mti huo umekuwa ukichukuliwa kama alama ya utambulisho, historia na chimbuko la jamii hiyo, huku mji wa Kericho ukitajwa mara nyingi kama kitovu cha siasa na uongozi wa jadi wa jamii hiyo.

Kwa mujibu wa mila za jamii hiyo, mti huo una heshima kubwa kiasi kwamba wanawake wa jamii ya Kipsigis hawaruhusiwi kutumia kuni zinazotokana na mti wa Simotwet kwa matumizi ya nyumbani, jambo linaloonyesha hadhi yake ya kiutamaduni.

Mchambuzi mmoja wa masuala ya jamii alinukuliwa akisema kuwa kuanguka kwa mti huo si tukio la kawaida tu la kiasili, bali pia ni kupotea kwa alama muhimu ya kihistoria iliyobeba maana kubwa kwa jamii ya Kipsigis na urithi wao wa kitamaduni.

Wachambuzi wa siasa kwa upande wao wanasema tukio hilo linaweza pia kutafsiriwa kama ishara ya mabadiliko ya kizazi katika uongozi wa jamii au hata changamoto kwa mshikamano uliokuwepo kwa muda mrefu ndani ya jamii hiyo.

Hata hivyo, licha ya tafsiri mbalimbali zinazotolewa, baadhi ya wakazi wameendelea kujiuliza iwapo tukio hilo ni matokeo ya nguvu za asili pekee au lina ujumbe wa kiishara kwa jamii yao, huku wengine wakitoa wito kwa wazee wa kimila kutoa mwongozo na tafsiri ya kina kuhusu tukio hilo.