PROF. NOMBO AITAKA TAEC KUONGEZA ELIMU KWA UMMA KUONDOA DHANA POTOFU KUHUSU NYUKLIA

Na Mwandishi Wetu - Tanga


Katibu Mkuu wa Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia, Prof. Carolyne Nombo, ameitaka Tume ya Nguvu za Atomu Tanzania (TAEC) kuongeza nguvu katika utoaji wa elimu kwa umma ili kujenga uelewa sahihi kuhusu teknolojia ya nyuklia na kuondoa hofu pamoja na dhana potofu miongoni mwa wananchi wanaohusisha teknolojia hiyo na utengenezaji wa mabomu ya nyuklia.

Prof. Nombo ametoa maelekezo hayo leo, Agosti 20, 2026, alipotembelea banda la TAEC katika Maonesho ya Wiki ya Kitaifa ya Elimu, Ujuzi na Ubunifu yanayoendelea katika Viwanja vya Usagara jijini Tanga.

Amesema pamoja na hatua zinazochukuliwa katika kuendeleza sayansi na teknolojia nchini, bado kuna haja ya kuongeza elimu kwa wananchi ili wanaposikia neno nyuklia wasifikirie silaha au mabomu pekee, bali watambue mchango mkubwa wa teknolojia hiyo katika maendeleo ya kijamii na kiuchumi.

Kwa mujibu wa Prof. Nombo, TAEC ikiwa taasisi yenye dhamana ya kusimamia matumizi salama ya mionzi na kuhamasisha matumizi ya teknolojia ya nyuklia nchini, ina nafasi muhimu ya kuhakikisha taarifa sahihi zinawafikia wananchi kwa lugha rahisi na kupitia majukwaa mbalimbali.

Amesema elimu hiyo ni muhimu zaidi katika kipindi ambacho Tanzania inaendelea kujenga uwezo wake katika sayansi na teknolojia na kuangalia namna teknolojia mbalimbali za kisasa zinavyoweza kutumika katika kukabiliana na changamoto za maendeleo.

“TAEC mnapaswa kuweka nguvu kubwa katika kutoa elimu kwa wananchi. Bado kuna watu wakisikia masuala ya nyuklia wanafikiria mabomu, wakati teknolojia hii ina matumizi mengi ya amani yanayoweza kusaidia maendeleo ya nchi,” amesema Prof. Nombo.

Teknolojia ya nyuklia ina matumizi mapana katika sekta mbalimbali ikiwemo afya, kilimo, mifugo, maji, viwanda, migodi, nishati na utafiti wa kisayansi. Katika sekta ya afya, kwa mfano, mionzi na mbinu za nyuklia hutumika katika uchunguzi na matibabu ya baadhi ya magonjwa, wakati katika kilimo na mifugo teknolojia hiyo inaweza kusaidia katika tafiti, udhibiti wa wadudu na magonjwa pamoja na kuongeza tija katika uzalishaji.

Prof. Nombo pia ameitaka TAEC kutumia nafasi yake kuwafikia wanafunzi na kuwahamasisha kupenda na kusoma masomo ya sayansi, akieleza kuwa maendeleo ya teknolojia yanahitaji nchi kuwa na wataalamu wa kutosha wenye maarifa katika fani za sayansi, teknolojia, uhandisi na maeneo mengine yanayohusiana.

Amesema Serikali imeendelea kufungua fursa kwa wanafunzi wanaofanya vizuri katika masomo ya sayansi kupitia programu mbalimbali za ufadhili wa masomo, ikiwemo Samia Scholarship na Samia Scholarship Extended, hatua inayolenga kuongeza idadi ya wataalamu katika maeneo ya kimkakati yanayohitajika kwa maendeleo ya Taifa.

Kwa mtazamo wake, uwepo wa fursa hizo unapaswa kuwa kichocheo kwa wanafunzi kuongeza juhudi katika masomo yao na kujenga msingi imara wa taaluma zitakazowawezesha kutumia fursa zinazotolewa na Serikali kujiendeleza katika elimu ya juu ndani na nje ya nchi.

Amesisitiza kuwa uwekezaji katika elimu ya sayansi hauishii katika kuongeza idadi ya wahitimu pekee, bali ni sehemu ya maandalizi ya muda mrefu ya Taifa kuwa na wataalamu wenye uwezo wa kusimamia na kutumia teknolojia zinazoendelea kubadilika kwa kasi duniani.

Ziara ya Prof. Nombo katika banda la TAEC imekuja wakati Tume hiyo ikiendelea kutumia Maonesho ya Wiki ya Kitaifa ya Elimu, Ujuzi na Ubunifu kutoa elimu kwa wananchi kuhusu matumizi salama ya mionzi na namna teknolojia ya nyuklia inavyoweza kuchangia maendeleo katika sekta mbalimbali.

Katika banda hilo, wananchi, wanafunzi na wadau mbalimbali wamekuwa wakipata maelezo kuhusu majukumu ya TAEC, usimamizi wa vyanzo vya mionzi pamoja na matumizi ya teknolojia ya nyuklia kwa madhumuni ya amani. Wanafunzi pia wanapata fursa ya kufahamu taaluma zinazohusiana na sayansi na teknolojia ya nyuklia na njia wanazoweza kupitia kuingia katika fani hizo.

Maelekezo ya Prof. Nombo yanaweka mkazo katika umuhimu wa elimu kwa umma kwenda sambamba na maendeleo ya teknolojia. Kadiri Tanzania inavyoendelea kupanua matumizi ya sayansi na teknolojia katika shughuli za maendeleo, ndivyo inavyokuwa muhimu kwa wananchi kuelewa teknolojia hizo, matumizi yake na mifumo iliyowekwa kuhakikisha zinatumika kwa usalama.

Kwa TAEC, jukumu hilo lina maana ya kwenda zaidi ya usimamizi wa matumizi salama ya mionzi na kuendelea kujenga daraja la uelewa kati ya sayansi na jamii, ili teknolojia ya nyuklia isitazamwe kwa hofu, bali kwa uelewa wa fursa zake, matumizi yake ya amani na mchango wake katika maendeleo ya Taifa.